Podwodne ambicje Kim Dzong Una [PRZEGLĄD GLOBALNY]

Korea Północna prowadzi prace nad okrętem podwodnym o napędzie jądrowym. Okręt ten będzie stanowił znaczne wyzwanie dla przemysłu zbrojeniowego Pyongyangu. Ponadto zasoby na niego poświęcone reżim mógłby wykorzystać w sposób znacznie bardziej efektywny w innych obszarach gospodarki.

Co wiemy o okręcie?

Informacje na temat okrętu podwodnego o napędzie jądrowym budowanym obecnie przez Koreańską Republikę Ludowo-Demokratyczną (KRLD) są szczątkowe. Zdjęcia okrętu są nieliczne, lecz pozwalają na wysunięcie pewnych wniosków. Okręt jest znacznie większy niż jakiekolwiek dotychczas zbudowane północnokoreańskie okręty podwodne. Niektóre źródła szacują średnicę kadłuba wynoszącą 12,5 metra, co stanowiłoby prawie dwukrotność promienia kadłuba zbudowanych w KRLD okrętów podwodnych klasy Romeo.^[1] Pod koniec grudnia 2025 roku reżim opublikował kolejne zdjęcia okrętu. Wynika z nich, iż posiada on 6 wyrzutni torped na dziobie oraz najprawdopodobniej 10 wyrzutni pocisków rozmieszczonych w nadbudówce kiosku. Uważa się, iż pod tym względem konstrukcja okrętu stanowi ewenement na skalę światową.^[2] Nie wiadomo na chwilę obecną, czy okręt poza typowymi pociskami balistycznymi byłby w stanie wystrzeliwać pociski manewrujące. Pyongyang poinformował, iż masa okrętu wynosi 8 700 ton.^[3] Dla porównania, masa brytyjskiego okrętu podwodnego o napędzie jądrowym klasy Vanguard wynosi 15 900 ton.^[4] Wydaje się, iż biorąc pod uwagę obecnie posiadane informacje na temat uzbrojenia okrętu północnokoreańskiego, można sklasyfikować go jako Submarine, Ballistic Missile, Nuclear, (SSBN).^[5] Być może najbardziej adekwatnym punktem odniesienia dla północnokoreańskiego projektu są chińskie SSBN Type 092. Były to pierwsze okręty tego typu w arsenale Pekinu. Weszły one do służby w latach 80. XX wieku, ich masa wynosiła od 6 500 do 8 000 ton. Poza naprawionymi po kilku latach problemami z systemem kierowania ognia pocisków balistycznych,^[6] były one stosunkowo wolne i hałaśliwe.^[7]

Miejscem budowy najnowszego okrętu podwodnego KRLD jest stocznia Sinpo. Jest to placówka odpowiedzialna za budowę m.in. eksperymentalnego okrętu podwodnego 8.24 (posiada on pojedynczą wyrzutnię pocisków balistycznych) oraz za dogłębną modernizację jednego z północnokoreańskich okrętów podwodnych klasy Romeo.^[8] Oznacza to, iż Pyongyang wybrał na miejsce budowy SSBN stocznię dysponującą pewnym doświadczeniem. Jednakże, jako że dotyczy ono znacznie mniejszych i mniej skomplikowanych jednostek, nie wiadomo w jakim stopniu Koreańczycy z Północy mogą na nim polegać.

W infosferze pojawiają się informacje, iż za dostarczenie reaktora mającego go zasilać odpowiedzialna jest Moskwa. Ów reaktor miałby stanowić zapłatę za wsparcie udzielane Rosji przez północnokoreański reżim podczas wojny z Ukrainą. Niektóre źródła z Republiki Korei (RK) twierdzą, iż Rosja dostarczyła Pyongyangowi turbinę, system chłodzenia oraz sam reaktor. Owe elementy miały pochodzić z wycofanych radzieckich okrętów podwodnych.^[9] Oznaczałoby to, iż Rosja może odegrać kluczową rolę w szkoleniu załóg północnokoreańskiego okrętu. W wypadku pozyskania informacji, jaki okręt mógł być dawcą owych elementów, możnaby do pewnego stopnia oszacować czas potrzebny na odpowiednie przeszkolenie załogi.

Znacznie bardziej sensacyjne doniesienia pochodzą z Hiszpanii. Pod koniec 2025 roku jedna z lokalnych gazet poinformowała, iż na pokładzie rosyjskiego statku handlowego należącego do tzw. floty cieni, który zatonął niedaleko wybrzeży Hiszpanii miał znajdować się elementy reaktora jądrowego dla północnokoreańskiego okrętu podwodnego. Statek go przewożący miał zaś zostać zatopiony za pomocą torpedy superkawitacyjnej,^[10] co wydaje się jednak bardzo mało prawdopodobne, gdyż owe torpedy znajdują się jedynie na wyposażeniu Iranu i Rosji.^[11] Na chwilę obecną doniesienia z Korei Południowej wydają się znacznie bardziej wiarygodne, zważywszy na fakt, iż Hiszpanie nie potwierdzili swoich tez w żaden sposób.

Nie wiadomo dokładnie z jakiego wycofanego okrętu miałby pochodzić reaktor. Nie można wręcz wykluczyć, iż rzekomo dostarczone z Rosji podzespoły służyłyby Pyongyangowi jedynie w celu opracowania własnej jednostki napędowej i szkolenia załóg oraz naukowców. Bezpośrednie zamontowanie reaktora pochodzącego z Rosji w okręcie podwodnym oznaczałoby, iż współpraca w zakresie jego budowy trwa od wczesnych etapów opracowywania planów okrętu.

Czy KRLD potrzebuje tego okrętu?

O ile okręty podwodne z napędem jądrowym mogą zapewnić zdolność do przeprowadzenia atomowego kontrataku jak i być ważnym elementem odstraszania atomowego, trudno powiedzieć, czy w obecnej chwili budowa SSBN przez Pyongyang jest uzasadniona. Można założyć, iż ów projekt jest częścią planu modernizacji floty KRLD, która ze względu na znaczny wiek przeważającej większości sprzętu przez nią posiadanego znajduje się w bardzo złym stanie. Jednakże, zamiast prowadzić ją etapami i powoli nabywać odpowiednie zdolności, Pyongyang od razu zdecydował się na budowę dużych, prestiżowych jednostek, pomijając mniejsze okręty. Doprowadziło to do sytuacji, w której pozbawiona doświadczenia północnokoreańska stocznia uszkodziła jeden niszczyciel podczas wodowania.^[12] Drugi natomiast jest dogłębnie przebudowywany, mimo przeprowadzenia testów uzbrojenia tuż po wodowaniu.^[13] Sytuacja związana z produkcją okrętów podwodnych jest jeszcze gorsza. Jedyny zmodernizowany okręt Romeo, zdolny do wystrzeliwania pocisków balistycznych od momentu wodowania we wrześniu 2023 roku do co najmniej maja 2025 roku nie wyszedł w morze na dłuższy czas.^[14] Przemysł stoczniowy reżimu od trzydziestu lat nie zbudował nawet jednej jednostki wielkością dorównującą okrętom klasy Romeo, skupiając się na miniaturowych okrętach podwodnych.^[15] Można zaryzykować stwierdzenie, iż dla Pyongyangu znacznie bardziej korzystne byłyby inwestycje w konwencjonalne okręty podwodne, gdyż ich wdrożenie mogłoby do pewnego stopnia poprawić sytuację jego marynarki – w większym stopniu niż pojedynczy SSBN.

Aby SSBN KRLD był wiarygodnym środkiem odstraszania jądrowego, musiałoby dojść do budowy co najmniej kilku jednostek. Zwiększyłoby to prawdopodobieństwo, iż w sytuacji kryzysowej przynajmniej jeden okręt znajdowałby się na pełnym morzu. Nawet jeżeli kolejne okręty byłyby tańsze niż prototypowy SSBN, koszty programu zapewne zmusiłyby reżim do zaniechania inwestycji w innych sektorach, co mogłoby doprowadzić do osłabienia innych gałęzi sił zbrojnych bądź gospodarki. Programu Pyongyangu nie należy również analizować w próżni. Pozyskanie przez KRLD SSBN może doprowadzić do podwodnego wyścigu zbrojeń w regionie. Pewne działania w tym zakresie prowadzi już Republika Korei, która pozyskała w 2025 roku pozwolenie od Waszyngtonu na budowę okrętu podwodnego o napędzie jądrowym.^[16] Pewne głosy wspierające budowę okrętów tego typu dochodzą także z Japonii.^[17] Mało prawdopodobne wydaje się, aby Pyongyang był w stanie wygrać wyścig zbrojeń przeciwko dwóm (a wręcz jednej) potężnym gospodarkom regionu.

Znacznym problemem SSBN Pyongyangu może okazać się jego sygnatura akustyczna, o ile KRLD nie uzyskała odpowiednich technologii pozwalającej na jej redukcję od Moskwy. Nadmierny hałas wydawany przez okręt mógłby w znacznym stopniu utrudnić (bądź w pewnych warunkach wręcz uniemożliwić) prowadzenie przez niego działań z uwagi na możliwość jego łatwego wykrycia. Należy jednak zaznaczyć, iż nawet w wypadku otrzymania owego wsparcia technologicznego, Rosja na pewno nie zdecydowałaby się na przekazanie najnowszych rozwiązań w tym zakresie, co oznaczałoby, że SSBN KRLD jest budowany w oparciu o zapewne zimnowojenne technologie. Ponadto, posiadanie dostępu do najnowszych nawet danych może okazać się niewystarczające, jeżeli prace nie byłyby prowadzone z wystarczającą dbałością. Nie wiadomo oczywiście, na jakim poziomie znajduje się wyposażenie północnokoreańskich stoczni ani jaki jest poziom wyszkolenia robotników w nich pracujących, lecz istnieje możliwość, iż odzwierciedlają one ogólny stan gospodarki Pyongyangu.

Do pewnego stopnia należy także rozważyć kwestię paliwa jądrowego. O ile reaktory okrętów podwodnych nie zawsze wykorzystują uran wzbogacony do stopnia pozwalającego na jego wykorzystanie w broni jądrowej (w przypadku niektórych reaktorów rosyjskich uran jest wzbogacany do około 20%),^[18] alokacja materiału rozszczepialnego na potrzeby SSBN może do pewnego stopnia odbić się negatywnie na zdolnościach Pyongyangu do budowy broni jądrowej. Nie wiemy oczywiście, ile kilogramów materiału rozszczepialnego byłoby potrzebne do zasilenia reaktora (bądź reaktorów) na pokładzie SSBN KRLD. Zapewne byłby to jednak zauważalna część całkowitych północnokoreańskich zapasów uranu. Przykładowo, we wrześniu 2025 roku Seul oszacował, iż Pyongyang posiada jedynie dwie tony wysokowzbogaconego uranu. Około 42 kilogramy owego materiału są potrzebne do budowy jednej bomby jądrowej.^[19]

Biorąc pod uwagę powyższe fakty, wydaje się, iż znacznie tańszą i co najważniejsze, sprawdzoną inwestycją, byłyby dalsze zakupy pocisków balistycznych (w tym międzykontynentalnych) opartych na TEL. O ile przynajmniej teoretycznie SSBN byłby trudniejszy do zniszczenia niż wyrzutnie lądowe, tym samym zachowując możliwość przeprowadzenia kontruderzenia jądrowego, w praktyce prawdopodobne ograniczenia technologiczne przynajmniej pierwszego północnokoreańskiego okrętu tego typu mogą znacznie wpłynąć na jego przeżywalność.

Wnioski

Wydaje się, iż w decyzji o budowie SSBN Pyongyangu przewagę nad realnymi potrzebami sił zbrojnych KRLD osiągnęły względy propagandowe i prestiżowe. Pojedynczy okręt nie będzie w stanie zapewnić wiarygodnego odstraszania atomowego, co może wymusić na Korei Północnej budowę kolejnych jednostek. Same prace nad SSBN mogą okazać się znacznym wyzwaniem dla przemysłu reżimu, biorąc pod uwagę fakt, iż jest to największy i najbardziej skomplikowany okręt podwodny budowany w historii KRLD. Wsparcie naukowe i techniczne ze strony Rosji wykraczające poza rzekome dostarczenie reaktora może okazać się kluczowe w doprowadzeniu programu do końca. Sam okręt, jeżeli zostanie ostatecznie wdrożony do służby, zapewne będzie borykał się z szeregiem problemów, które w znacznym stopniu wpłyną na jego użyteczność. Ponadto, poprzez program budowy SSBN Pyongyang może doprowadzić do podjęcia w Seulu i Tokio decyzji o budowie analogicznych jednostek, co doprowadziłoby do wyścigu zbrojeń, jakiego KRLD nie byłaby w stanie wygrać.

---

Jakub Furlanetto w lipcu 2025 roku ukończył z wyróżnieniem Studia Strategiczne nad Azją w Instytucie Bliskiego i Dalekiego Wschodu na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Dalszą edukację kontynuuje na tym samym wydziale, jest słuchaczem Bezpieczeństwa Narodowego. Interesuje się stosunkami międzynarodowymi, historią XX oraz XXI wieku oraz tematami związanymi z wojskowością. Zna angielski, hiszpański, niemiecki, kontynuuje naukę języka koreańskiego.

Przypisy

[1] H I Sutton, „North Korea Reveals Nuclear Submarine, And It Is Ginormous”. Covert Shores. 8 marca 2025. Link

[2] Ethan Gossrow, „North Korea’s First Nuclear Powered Missile Submarine is Revealed”. Naval News. 29 grudnia 2025. Link

[3] Brad Lendon, Gawon Bae, „North Korea reveals new images of its first 'nuclear-powered’ submarine”. CNN. 25 grudnia 2025. Link

[4] „Vanguard Class”. Royal Navy. Link

[5] „Standardization Agreement (STANAG), Standard ship designator system.” NATO. 2 października 2000. Link, s. B-1.

[6] Type 92 Xia, FAS, 10.06.1998, Link

[7] China Submarine Capabilities, NTI, 19.11.2025, Link

[8] Peter Makowsky, Jack Liu, „Sinpho South Shipyard: Construction and Modernization Efforts Continue”. 38 North. 6 września 2024. Link

[9] Lee Chul-Jae, „Russia may have supplied North with nuclear reactor, South’s military says”. Korea JoongAng Daily. 17 września 2025. Link

[10] Jared Goyette, Kateryna Hodunova, „Russian shadow fleet ship that sank in 2024 carried nuclear reactor components to North Korea, may have been torpedoed, La Verdad reports.” Kyiv Independent. 1 stycznia 2026. Link

[11] Harrison Kass, „Supercavitating Torpedoes: Russia and Iran Have Them (The Navy Doesn’t)”. The National Interest. 6 czerwca 2024. Link

[12] Joel Guinto, „New satellite photos show damaged North Korean warship”. BBC. 23 maja 2025. Link

[13] „North Korea Situation Update, The First New Destroyer 'CHOI HYUN’ update #3: Replacement with Domestic Weapons Systems”. NK Insight. 8 stycznia 2026. Link, s. 5-6.

[14] Joseph S. Bermudez Jr., Victor Cha, Jennifer Jun, „North Korea’s First Ballistic Missile Submarine Still Not Operational”. Beyond Parallel. 17 lipca 2025. Link

[15] „North Korea Submarine Capabilities”. NTI. 19 sierpnia 2024. Link

[16] Trump gives South Korea permission to build nuclear-powered submarine, The Guardian, 30.10.2025, Link

[17] Kosuke Takahashi, Japan Weighs Nuclear Submarine as New Defense Minister Koizumi Signals Break from Postwar Nuclear Taboo, Naval News, 12.11.2025, Link

[18] Alan Kuperman, Frank von Hippel, US study of reactor and fuel types to enable naval reactors to shift from HEU fuel, International Panel on Fissile Materials, 10.04.2020, Link

[19] North Korea building nuclear weapon stockpile, says Seoul, Al Jazeera, 25.09.2025, Link