Program Connect jako narzędzie stymulacji chińskich giełd papierów wartościowych

Program Connect jako narzędzie stymulacji chińskich giełd papierów wartościowych

Znaczenie giełdy w Hong Kongu na rozwój kontynentu azjatyckiego

Hong Kong, szczególnie w mediach zachodnich, kojarzony jest z innowacyjnym i bardzo rozwiniętym miastem. Skomplikowana historia Pachnącego Portu (chiń. 香港) bezpośrednio wpływa na wiele decyzji polityczno-gospodarczych. Również dziś polityka Chińskiej Republiki wobec Hong Kongu ma na celu zdominowanie regionu i trwałe przyłączenie go, pod względem politycznym, do kontynentu. Chińskie wpływy widoczne są w każdym aspekcie gospodarczym. Wzajemne relacje pomiędzy kontynentalnym Państwem Chińskim a Wyspą są bardzo burzliwe, czego najlepszym dowodem okazała się być nie tylko Rewolucja Parasolek stłumiona w 2014 roku, ale również prodemokratyczne protesty, które miały miejsce w 2019 roku i na początku 2020.

Pomimo skomplikowanej sytuacji politycznej, giełda w Hong Kongu wciąż ma duże znaczenie dla całego kontynentu azjatyckiego, bowiem zajmuje trzecie miejsce pod względem kapitalizacji rynkowej w Azji, zaraz za giełdą w Tokio i Szanghaju. The Stock Exchange of Hong Kong Limited jest czwartym co do wielkości rynkiem akcji na świecie, w źródłach naukowych opisuje się go również jako najszybciej rozwijająca się giełda w Azji. Silnie umiędzynarodowienie Hong Kongu wpłynęło przede wszystkim na liberalizację giełdy, która aktualnie jest dostępna zarówno dla chińskich, jak i zagranicznych inwestorów, a jedynym czynnikiem, mogącym ograniczać inwestycje, była dotychczas niepewna sytuacja związana z prodemokratycznymi protestami studenckimi.

Nowa wersja szanghajskiej giełdy?

Historia szanghajskiej giełdy jest ściśle związana ze zmianami politycznymi na terenie kontynentalnego państwa chińskiego. Założona w 1891 roku, funkcjonowała do 1941 roku, do momentu wkroczenia wojsk japońskich do miasta. Ponownie otworzona w 1946 roku, została zamknięta, wraz z ustanowieniem Chińskiej Republiki Ludowej, trzy lata później. Na nowo giełda rozpoczęła swoją działalność w 1990 roku w nowej formule, całkowicie dostosowana do realizowania celów politycznych ChRL. Jako główna instytucja procesu dedolaryzacji, jest głównym ośrodkiem handlu ropą w CNY, a od 2018 roku istnieją denominowane w CNY futures na ropę naftową. To ważny ośrodek chińskiej polityki mającej na celu umocnienie znaczenia politycznego na świecie i zdetronizowanie Stanów Zjednoczonych z pozycji światowego hegemona.

Jedną z największych różnic w funkcjonowaniu Shanghai Stock Exchange i The Stock Exchange of Hong Kong Limited jest przede wszystkim dostępność dla zagranicznych inwestorów. O ile w Hong Kongu dostęp nie jest utrudniony, zarówno w Szanghaju, jak i Shenzhen istnieje pewna asymetria w dostępie do parkietu. Warto tutaj przede wszystkim przedstawić różne klasy akcji spółek giełdowych, wśród których wymienia się: akcje klasy A, akcje klasy B oraz akcje klasy H.

Akcje klasy A są dostępne wyłącznie dla obywateli chińskich, a cena wyrażona jest w CNY. Akcje oferowane są zarówno w Szanghaju, jak i Shenzhen. Zagraniczni inwestorzy mogą je nabyć tylko za pośrednictwem odpowiednich organów, zwanych Qualified Foreign Institutional Investor (QFII).

Akcje klasy B wyrażone w dolarach amerykańskich, jednakże wyznaczone są ścisłe limity dotyczące ich ilości. Są dostępne dla zagranicznych inwestorów, ale ich liczba jest bardzo ograniczona.

Akcje klasy H są akcjami chińskich spółek, które są notowane na giełdzie w Hong Kongu, a ich cena wyrażona jest w dolarach hongkońskich. Pakiety są dostępne dla inwestorów z Zachodu.

The Shanghai-Hong Kong Stock Connect Program – nadzieja na zwiększenie przepływuinwestycyjnego w Chińskiej Republice Ludowej

Shanghai-Hongkong Stock Connect, zwany również programem Connect został ogłoszony w 2014 roku przez chińskiego premiera Li Keqianga. Projekt wystartował 17 listopada 2014 roku.

Głównym celem ambitnego programu stało się połączenie obu instytucji w celu umożliwienia inwestorom na dowolnym rynku obrót autoryzowanymi akcjami na chińskim rynku, przy użyciu lokalnych brokerów i izb rozliczeniowych.

Ilustracja nr. 1, Grafika promująca projekt Connect, źródło: https://www.chinadaily.com.cn/business/2014-10/24/content_18796683.htm (dostęp: 1.12.2020)

Na podstawie założeń autorów projektu, akcje typu A z Szanghajskiej giełdy obejmują akcje indeksów: Shanghai Stock Exchange 180, Shanghai Stock Exchange 380 oraz pozostałe, które mają odpowiadające im akcje typu H notowane na SEHK. Wyłączeniu ulegają natomiast udziały niebędące przedmiotem obrotu w CNY i które zakwalifikowane są na „tablicy ostrzegawczej o ryzyku”. Natomiast, z perspektywy Hong Kongu, są to papiery wartościowe obejmujące akcje składowe indeksów Hang Seng Composite Large-cap oraz Mid-cap.

Wyjątkiem są akcje H niebędące składowymi tych dwóch indeksów, jednakże mające odpowiadające im udziały typu A notowane na szanghajskiej giełdzie.

Wpływ projektu Connect na płynność obu giełd

Na podstawie badań zaprezentowanych przez Weishena Wanga, oba rynki pozytywnie zareagowały na wdrożenie programu. Pozytywne reakcje widoczne były szczególnie na szanghajskim rynku,

SHHKConnect zapewnia wzajemny dostęp do rynku dla akcji wyznaczonych do obrotu notowanych na giełdzie szanghajskiej lub hongkońskiej. Należy zaznaczyć, że spośród 1021 akcji notowanych na SSE, tylko 540 z nich jest dostępnych dla inwestorów w Hong Kongu. Taka forma inwestowania często określana jest „handlem na północ”.

W drugą stronę wygląda to trochę inaczej, gdyż inwestorzy z Chin kontynentalnych mogą inwestować w 263, z 1789 akcji notowanych na SEKH. Tę wymianę określa się natomiast jako „handel na południe” i stanowi ona około 80% kapitalizacji rynkowej SEKH.

Tak więc inwestorzy chińscy, mający co najmniej 500 000 CNY na rachunku, mogą inwestować w SEHK za pośrednictwem projektu rozwojowego Connect. To duża zmiana, biorąc pod uwagę fakt, że wcześniej inwestorzy z kontynentu mieli stosunkowo utrudniony dostęp do giełdy w Hong Kongu. Wówczas istniała możliwość inwestowania na Wyspie, ale tylko za pośrednictwem rachunku u brokera z siedzibą w Pachnącym Porcie. Ponadto inwestorzy ograniczani byli licznymi regulacjami dotyczącymi ograniczeniom przepływu środków finansowych z Chin kontynentalnych na Wyspę. Biorąc to pod uwagę, projekt Connect realnie wpływa na stymulację giełd na terenie ChRL. Nowe możliwości inwestowania w Hong Kongu stojące przed chińskimi inwestorami pozwoliły na większą integrację obu rynków.

SHHKConnect oferuje również inwestorom z zagranicy okazję do uzyskania dostępu do praktycznie zamkniętego chińskiego rynku. Co ważne, inwestorzy nie muszą kupować wyłącznie produktów ETF lub inwestować w fundusze poprzez brokerów, mogą bezpośrednio wybierać akcje na SSE.

Ilustracja nr. 2, Graficzne ujęcie przepływu inwestycji w ramach projektu Connect, źródło: hkex.com.hk/ (dostęp: 6.12.2020 r.)

Ważnym aspektem jest również ustanowienie dwóch zależnych spółek – zależną spółkę SSE i zależną spółkę SEHK, które mają za zadanie funkcjonować jako niezrzeszeni uczestnicy obrotu na drugim rynku. Spółki zależne są odpowiedzialne za ułatwienie transgranicznego kierowana zleceń uczestnikom giełdy na ich rodzimej giełdzie.

Na obu rynkach papiery wartościowe są przedmiotem obrotu w walucie lokalnej, jednakże rozliczane wyłącznie w CNY. Ponadto transakcje na południu są rozliczane w dolarach hongkońskich, ale później przewalutowane na CNY za pomocą ChinaClear. W drugą stronę praktyka wygląda podobnie. W przypadku handlu na północ, każda transakcja zostanie rozliczona w CNY. Oznacza to, że przeliczenia walut przeprowadzane są poza giełdami. Rozliczenia giełdowe dokonywane są w obu kierunkach zgodnie z cyklami rozliczeniowymi na drugim rynku. Transakcje w kierunku północnym zostaną rozliczone zgodnie z rynkiem SSE (dzień T dla rozliczenia akcji i T+1 dla rozrachunku pieniężnego). Odwrotnie w przypadku handlu na południe.

Perspektywy na przyszłość – udana współpraca czy przymusowe partnerstwo?

Protesty prodemokratyczne zapoczątkowane w 2019 roku w Hong Kongu spowodowały negatywny wpływ na notowania giełdowe. Ucierpiał przede wszystkim rynek znajdujący się na Wyspie. Należy uwzględnić akcje H znajdujące się poza wpływem całego rynku, jednakże przyczyniające się w dużym stopniu do wzrostu dyskonta akcji H lub akcji A-premium. Większy spokój obserwowano w Szanghaju, jednakże pandemia COVID-19 ostudziła entuzjazm również tam. Spadki na obu giełdach nie są wyłącznie gospodarczym efektem pandemii. Według badań, występuje silniejsza niż zwykle dodatnia korelacja między nastrojami inwestorów a zwrotami z akcji. Zgodnie z hipotezą efektywnego rynku, racjonalnym wytłumaczeniem strat byłaby skomplikowana sytuacja związana wyłącznie z wirusem. Jednakże gdyby stanowiło to regułę, region z największą liczbą ofiar poniósłby największą stratę, rentowność firm ulegałby osłabieniu, a wartość akcji spadłaby. Zwroty akcji spółek z Hubei nie wykazują jednak różnic w stosunku do rynku, co jest ciekawą obserwacją, dającą kłam wcześniejszemu założeniu. Ta anomalia potwierdza, że skutków epidemii nie można utożsamiać wyłącznie ze stratami ekonomicznymi, gdyż na sytuację na rynkach wpływają przede wszystkim nastroje inwestorów. Niepewna przyszłość rozwoju epidemii nie była idealnym momentem do rozpoczęcia nowych inwestycji.

Silnym uwarunkowaniem, istotnie wpływającym na rozwój projektu Connect oraz współpracy pomiędzy dwoma giełdami, jest zlikwidowanie często pojawiającej się asymetrii informacji. Aby rozwój był odpowiednio zoptymalizowany, należy posługiwać się wyłącznie potwierdzonymi i pewnymi danymi. Może być to utrudnione przede wszystkim przez chińską zaporę internetową (ang. The Great Firewall of China, chiń. 防火长城). Zapora sieciowa ogranicza przepływy danych, co nie jest użyteczne, szczególnie dla zagranicznych inwestorów. Kupno lub sprzedaż papierów wartościowych zawsze wiąże się z ryzykiem. Na większości giełd na świecie informacje są przeważnie ogólnodostępne, szczególnie dla osób zawodowo funkcjonujących na rynku. Trudno zdecydować się na wybór chińskiego rynku, nie posiadając pełnych danych statystycznych lub mając wątpliwość, że zostały one w jakiś sposób zmanipulowane. Wiąże się do z dodatkowym ryzykiem, którego inwestorzy nie są w stanie ponieść.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.