Relacje umowne Singapuru z Unią Europejską – Przegląd Globalny

Autor: Kamil Lejwoda

Przedmowa

Prezentowany poniżej tekst jest dziewiątym z cyklu na temat relacji umownych UE z zagranicznymi partnerami. Cykl ten skupia się w szczególności na umowach gospodarczych oraz zarysowaniu przebiegu współpracy od momentu nawiązania relacji z Unią Europejską. Poniżej link do poprzednich artykułów:

Nowa Zelandia, Ukraina, Republika Indii, Korea Południowa, Japonia, Wielka Brytania, Australia, Indonezja.

Wstęp

Relacje dwustronne między Unią Europejską a Republiką Singapuru będą opierały się po wejściu w życie na umowie PCA, która zastąpi umowę o współpracy z 1980 r. zawartą między ówczesną EWG a ASEAN-em i będzie podstawą dla relacji politycznych między stronami. Natomiast pierwotna umowa w wyniku opinii TSUE z 2017 r. została rozbita na umowę inwestycyjną i umowę handlową, co zdefiniowało sposób, w jaki UE zawiera obecnie umowy handlowe. Kwestie dotyczące handlu i inwestycji bezpośrednich stały się domeną wyłącznie Unii Europejskiej, zaś kwestie ochrony inwestycji i rozstrzygania sporów inwestycyjnych zostały przypisane do kompetencji współdzielonych przez UE i jej państwa członkowskie. Poprzez to Singapur stał się swoistym precedensem, a nie jedynie partnerem zagranicznym UE. Umowa handlowa weszła w życie 21 listopada 2019 r. i stała się podstawą prawną dla relacji handlowych i gospodarczych. Natomiast umowa inwestycyjna nadal jest w fazie ratyfikacji i będzie korzystna dla budowania środowiska i klimatu inwestycyjnego. Ponadto w ramach rozszerzenia współpracy dwustronnej zawarto w 2023 r. Partnerstwo cyfrowe oraz wynegocjowano w 2024 r. umowę o handlu cyfrowym, w celu uregulowania kooperacji na płaszczyźnie cyfrowej, która weszła w życie 1 lutego 2026 r.

Zarys historyczny

Stosunki Unii Europejskiej z Singapurem sięgają momentu uzyskania przez Singapur niepodległości w 1965 r., a podstawą prawną utrzymywania oficjalnych stosunków dyplomatycznych między UE a Singapurem jest datowana na 1980 r. umowa o współpracy zawarta między Wspólnotami Europejskimi (WE) a Stowarzyszeniem Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ang. Association of South-East Asian Nations – ASEAN). W 2002 r. UE utworzyła w Singapurze swoją stałą delegaturę, a w 2008 r. działalność rozpoczęło Centrum Informacyjne UE, mające za zadanie podnoszenie świadomości lokalnej społeczności o procesach integracyjnych zachodzących w Europie.[1] Natomiast negocjacje w sprawie umowy o partnerstwie i współpracy pomiędzy Unią Europejską a Singapurem (ang. Partnership and Cooperation Agreement – PCA) rozpoczęły się w październiku 2005 r., a zostały zakończone w maju 2013 r. Umowa ta podpisana została 19 października 2018 r. Jednakże PCA przed wejściem w życie musi być ratyfikowana przez wszystkie państwa członkowskie. Umowa o partnerstwie i współpracy zastąpi obecne ramy prawne oparte na umowie o współpracy z 1980 r. zawartej przez EWG i państwa członkowskie ASEAN. Umowa ta będzie stanowić podstawę skuteczniejszego zaangażowania dwustronnego między UE i jej państwami członkowskimi, a Singapurem poprzez wzmocnienie dialogu politycznego i zacieśnienie współpracy w szczególności w zakresie zrównoważonego rozwoju. Umowa ta pozwoli na zintensyfikowanie współpracy naukowej i technologicznej pomiędzy UE a Singapurem w takich dziedzinach jak: energia, jak i transport.[2]

Negocjacje w sprawie umowy handlowej UE – Singapur

Negocjacje w sprawie umowy o wolnym handlu pomiędzy Unią Europejską a Singapurem (ang. EU-Singapore Free Trade Agreement – EUSFTA),[3] rozpoczęły się w marcu 2010 r. na podstawie wytycznych negocjacyjnych ASEAN z 2007 r. Wytyczne negocjacyjne zostały zmienione w lipcu 2011 r., aby upoważnić Komisję Europejską do rozpoczęcia negocjacji w sprawie przepisów dotyczących ochrony inwestycji w ramach umowy o wolnym handlu z Singapurem. Po zakończeniu rozmów w sprawie ochrony inwestycji negocjacje zostały zakończone w październiku 2014 r., przy czym pozostałe części EUSFTA zostały parafowane już we wrześniu 2013 r.[4] Pomimo iż negocjacje zakończono w 2014 r., a tekst proponowanej umowy został parafowany, to proces prowadzący do wejścia w życie umowy o wolnym handlu między UE a Singapurem opóźnił się, ponieważ w 2015 r. Komisja Europejska zwróciła się do TSUE o opinię w sprawie tego, które postanowienia umowy o wolnym handlu wchodzą w zakres wyłącznych lub dzielonych kompetencji UE, a które pozostają w wyłącznej kompetencji państw członkowskich.[5] We wrześniu 2016 r. TSUE przeprowadził rozprawę dotyczącą kompetencji UE w zakresie umowy EUSFTA. Natomiast 21 grudnia 2016 r. rzecznik generalna wydała opinię[6], w której stwierdziła, że UE ma wyłączne kompetencje zewnętrzne w odniesieniu do tych części umowy, które obejmują takie obszary jak handel towarami, usługi oraz bezpośrednie inwestycje zagraniczne. Ponadto rzecznik generalna zwróciła uwagę, że kompetencje zewnętrzne UE są dzielone z państwami członkowskimi w takich obszarach jak inwestycje inne niż bezpośrednie inwestycje zagraniczne, jak i niehandlowe aspekty praw własności intelektualnej. W odniesieniu do systemu rozstrzygania sporów między inwestorem a państwem (ang. Investor State Dispute Settlement – ISDS) rzecznik generalna stwierdziła, że UE posiada kompetencje dzielone z państwami członkowskimi w zakresie niektórych przepisów dotyczących inwestycji, a w konsekwencji w zakresie odpowiednich przepisów dotyczących rozstrzygania sporów. Zaś 16 maja 2017 r. TSUE wydał swoją opinię,[7] w której choć zgodził się z rzecznik generalną, że umowa o wolnym handlu pomiędzy UE a Singapurem obejmuje również obszary kompetencji dzielonych, a zatem musi zostać zawarta jako umowa mieszana, istnieją znaczne różnice w sposobie, w jaki Trybunał dokonał podziału kompetencji. Zarówno rzecznik generalna, jak i Trybunał doszli do wniosku, że niebezpośrednie inwestycje zagraniczne oraz ISDS należy uznać za kompetencje dzielone. W przeciwieństwie do rzecznik, Trybunał stwierdził, że kompetencje UE są wyłączne w odniesieniu do wszystkich rozdziałów dotyczących transportu, jak również w odniesieniu do przepisów związanych z prawami własności intelektualnej, handlem i zrównoważonym rozwojem.[8] Po uwzględnieniu nowego podejścia do inwestycji i opinii TSUE z maja 2017 r., rozmowy między stronami doprowadziły do podziału pierwotnego porozumienia na: umowę o wolnym handlu (EUSFTA) i umowę o ochronie inwestycji (EU-Singapore Investment Protection Agreement – EUSIPA). Umowa o wolnym handlu między UE a Singapurem dotycząca liberalizacji handlu i bezpośrednich inwestycji wchodzi w zakres wyłącznej kompetencji UE, a zatem tylko UE była właściwa do zawarcia tej umowy. Zaś umowa o ochronie inwestycji pomiędzy UE a Singapurem obejmująca ochronę inwestycji i rozstrzyganie sporów dotyczących inwestycji wchodzi w zakres kompetencji dzielonych, a zatem powinna być ratyfikowana przez UE, jak i jej państwa członkowskie, zgodnie z ich własnymi procedurami krajowymi. Umowa o wolnym handlu i umowa o ochronie inwestycji zostały oficjalnie podpisane 19 października 2018 r. w Brukseli, z tym, że 21 listopada 2019 r. weszła w życie umowa o wolnym handlu pomiędzy Unią Europejską a Singapurem, zaś IPA, wciąż nie obowiązuje.[9]

EUSFTA

Umowa o wolnym handlu pomiędzy Singapurem a Unią Europejską (EUSFTA) jest jedną z pierwszych umów dwustronnych „nowej generacji”, gdyż oprócz zniesienia ceł i barier pozataryfowych w handlu towarami i usługami, zawiera istotne postanowienia dotyczące ochrony własności intelektualnej, jak i liberalizacji inwestycji.[10] Na podstawie umowy Singapur zniesie obowiązujące jeszcze cła na produkty pochodzące z UE, takie jak chociażby napoje alkoholowe, oraz zobowiązuje się do utrzymania niezmienionego obecnie bezcłowego dostępu dla wszystkich innych produktów unijnych. Z chwilą wejścia w życie EUSFTA ponad 80% całego przywozu z Singapuru do UE odbywać się będzie bez cła. W przypadku pozostałych przywozów unijne cła zostaną zniesione w ciągu trzech bądź pięciu lat, w zależności od kategorii produktów. Do sektorów, które skorzystają z natychmiastowego zniesienia ceł, należą: elektronika, czy też przetworzone produkty rolne. Cła na niektóre rodzaje wyrobów włókienniczych zostaną wyeliminowane w ciągu trzech lat. Natomiast w ciągu pięciu lat zniesione zostaną cła na owoce i obuwie sportowe.[11] Umowa EUSFTA ma także zapewnić kompleksową liberalizację rynków usług i inwestycji, w tym przekrojowe zasady wydawania pozwoleń i wzajemnego uznawania dyplomów oraz sektorowe przepisy mające na celu zapewnienie równych warunków działania dla przedsiębiorstw unijnych.[12] Na mocy umowy, Singapur zgodził się na wzmocnienie istniejącego systemu OG poprzez ustanowienie systemu rejestrowania OG w Singapurze. Po zarejestrowaniu w Singapurze około 190 oznaczeń geograficznych win, napojów spirytusowych i niektórych produktów rolnych będzie korzystać z poziomu ochrony równoważnego temu, jaki obowiązuje w UE, a dotyczy to między innymi: szampana, szynki parmeńskiej oraz Bayerisches Bier.[13]

EUSIPA

Z kolei umowa o ochronie inwestycji ma zapewnić wysoki poziom ochrony inwestycji, chroniąc jednocześnie prawa UE i Singapuru do regulowania i realizacji celów polityki publicznej, tj. ochrona zdrowia publicznego oraz środowiska. Umowa ta zawiera wszystkie aspekty nowego podejścia UE do ochrony inwestycji oraz mechanizmów jej egzekwowania, których nie ma w istniejących dwustronnych umowach inwestycyjnych między Singapurem a państwami członkowskimi UE. Umowa ta ma zastąpić 12 istniejących dwustronnych umów inwestycyjnych. Na mocy EUSIPA, UE ma zapewnić sprawiedliwe i równe traktowanie inwestorów unijnych oraz ich inwestycji w Singapurze. Na podstawie umowy zostanie ustanowiony system trybunałów inwestycyjnych na potrzeby rozstrzygania sporów, mający przyczynić się do zapewnienia równowagi między ochroną inwestorów w sposób przejrzysty a zagwarantowaniem państwu prawa do wprowadzania regulacji w celu realizacji celów polityki publicznej.[14]

Partnerstwo cyfrowe

W grudniu 2021 r. Unia Europejska i Singapur rozpoczęły negocjacje dotyczące partnerstwa cyfrowego, przy czym Wspólny Komunikat w sprawie Strategii Indo-Pacyfiku z 16 września 2021 r. nadaje wyraźny priorytet współpracy w zakresie polityki cyfrowej, w tym poprzez umowy o partnerstwie cyfrowym z partnerami o podobnych poglądach, takimi jak Japonia, czy Korea.[15] Zaś 1 lutego 2023 r. doszło do podpisania przez UE i Singapur partnerstwa cyfrowego, w ramach którego obie strony zgodziły się na współpracę w takich obszarach, jak sztuczna inteligencja i handel cyfrowy. Ponadto obie strony zobowiązały do nadania podpisom elektronicznym i dokumentom uwierzytelniającym takiej samej mocy prawnej jak dokumentom papierowym. W ramach partnerstwa cyfrowego, UE i Singapur spotykają się co roku w ramach Rady Partnerstwa Cyfrowego.[16]

EUSDTA

W ramach dwustronnego partnerstwa cyfrowego 20 lipca 2023 r. rozpoczęły się negocjacje w sprawie umowy o handlu cyfrowym pomiędzy UE a Singapurem (ang. EU-Singapore Digital Trade Agreement – EUSDTA), które zakończono 25 lipca 2024 r.[17] Umowa o handlu cyfrowym[18] jest samodzielną umową, która to uzupełnia umowę o wolnym handlu między UE a Singapurem z 2019 r., a do jej podpisania doszło 7 maja 2025 r. i weszła ona w życie 1 lutego 2026 r.[19] Umowa ta ma na celu ułatwienie cyfrowego handlu towarami i usługami między UE a Singapurem. Ma to zostać osiągnięte przez wzmocnienie ochrony konsumentów, jak i zapewnienie pewności prawa przedsiębiorstwom prowadzącym transgraniczny handel elektroniczny.[20] Z umowy wyłączone zostały usługi audiowizualne, podobnie jak w przypadku wszystkich innych umów handlowych zawieranych przez Unię Europejską. EUSDTA nie zawiera zobowiązań dotyczących dostępu do rynku, gdyż zostały one określone w umowie EUSFTA. Strony umowy podkreślają, że istotna jest współpraca w zakresie norm i procedur oceny zgodności towarów z elementami cyfrowymi i usług cyfrowych w celu ułatwienia handlu cyfrowego.[21]

Podsumowanie

Umowa o wolnym handlu między Unią Europejską a Singapurem weszła w życie 21 listopada 2019 r., zaś umowa o ochronie inwestycji jest nadal w fazie ratyfikacji od 8 lat. Do podziału pierwotnego porozumienia na dwie równoległe umowy doszło na skutek opinii TSUE z 2017 r., w której wskazano kompetencje wyłączne UE, jak i kompetencje dzielone z państwami właściwe dla zawierania umów międzynarodowych. Umowa EUSFTA mogła wejść w życie za sprawą posiadania przez UE wyłącznych kompetencji w zakresie liberalizacji handlu i inwestycji bezpośrednich. Natomiast druga umowa wchodzi w zakres kompetencji dzielonych między UE a jej państwa członkowskie. Model singapurski zawierania umów handlowych przyczynił się do znoszenia barier handlowych oraz umożliwił stworzenie podstaw prawnych dla relacji gospodarczych, zaś szczególnym utrudnieniem dla zawarcia umowy pierwotnej, był brak porozumienia w sprawie ochrony inwestycji i rozstrzygania sporów w tym zakresie. Dlatego też mechanizm ISDS został pominięty w umowie IPA z Indonezją – doświadczenie Singapuru pokazuje bowiem, że to właśnie ochrona inwestycji przesądza o mieszanym charakterze umowy i wydłuża proces jej ratyfikacji. Pozwoli to w ostateczności na szybsze wejście umowy w życie. Natomiast umowa o handlu cyfrowym oraz zainicjowanie partnerstwa cyfrowego, ma za zadanie dopełnić wcześniejsze umowy UE z Singapurem oraz zacieśnić współpracę w sferze cyfrowej.

Słownik pojęć

Własność intelektualna to ogół praw chroniących niematerialne wytwory ludzkiego umysłu, takie jak twórczość artystyczna, oraz innowacje przemysłowe. Obejmuje oryginalne dzieła i rozwiązania, które zostały ujęte w postaci materialnej (np. projekt, utwór, wynalazek). Dzieli się głównie na prawo autorskie i własność przemysłową.

Przypisy

  1. ↑ Y. L. Hwee, Celebrating Singapore’s Connection with Europe, [w:] 50 Years of Singapore-Europe Relations, red. Y. L. Hwee, B. Turner, Singapore 2015, s. 2; R. Willa, Unia Europejska na arenie międzynarodowej – wybrane relacje bilateralne, Toruń 2013, s. 146; Umowa o Współpracy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Indonezją, Malezją, Filipinami, Singapurem i Tajlandią – Państwami Członkowskimi Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej, Dz. Urz. WE L 144 z 10.06.1980.
  2. ↑ Agreement with Singapore set to give a boost to EU-Asia trade, https://trade.ec.europa.eu/doclib/press/index.cfm?id=1980, [dostęp: 30.01.2026 r.]; Proposal for a Council Decision on the signing on the behalf of the Union, of the Partnership and Cooperation Agreement between the European Union and its Member States, of the one part, and the Republic of Singapore, of the other part, COM/2014/070 final 2014/0036 (NLE), Brussels 17.02.2014, https://eur-lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:fb29f7aa-986f-11e3-94f8-01aa75ed71a1.0010.01/DOC_1&format=PDF, [dostęp: 30.01.2026 r.], s. 2.
  3. ↑ Umowa o wolnym handlu między Unią Europejską a Republiką Singapuru, Dz. Urz. UE L 294 z 14.11.2019, dalej jako umowa o wolnym handlu UE-Singapur.
  4. ↑ W. Zysk, M. Maciejewski, Umowa EUSFTA (UE-Singapur) szansą rozwoju polskiego eksportu, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” 2017, nr 486, s. 158–159; EU-Singapore Investment Protection Agreement (IPA), https://www.europarl.europa.eu/legislative-train/theme-a-balanced-and-progressive-trade-policy-to-harness-globalisation/file-eu-singapore-ipa, [dostęp: 07.12.2021 r.]; V. J. D’Erman, Mixed competences and 'second generation’ agreements: a consideration of EU disintegration, „Political Research Exchange” 2020, Vol. 2, https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/2474736X.2020.1806003?needAccess=true, s. 7.
  5. ↑ International Agreement in Progress: EU-Singapore trade and investment deals pass major milestone, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2019/637940/EPRS_BRI(2019)637940_EN.pdf, [dostęp: 30.01.2026 r.], s. 5.
  6. ↑ Opinia rzecznika generalnego Eleanor Sharpston, przedstawiona w dniu 21 grudnia 2016 r. Postępowanie w sprawie wydania opinii 2/15 wszczęte na wniosek Komisji Europejskiej.
  7. ↑ Opinia Trybunału (w pełnym składzie) nr 2/15 z dnia 16 maja 2017 r., ECLI:EU:C:2017:376.
  8. ↑ M. Łukowski, Brak wyłącznej kompetencji UE do zawierania umów o wolnym handlu „nowej generacji”, „Studia Europejskie” 2018, nr 3, s. 142–148; International Agreements in Progress: EU-Singapore Free Trade Agreement – Stimulus for negotiation in the region, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607255/EPRS_BRI(2017)607255_EN.pdf, [dostęp: 30.01.2026 r.], s. 3; CJEU Opinion on the EU-Singapore Agreement, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/ATAG/2017/603955/EPRS_ATA(2017)603955_EN.pdf, [dostęp: 30.01.2026 r.], s. 1–2.
  9. ↑ Trade negotiations between the EU and ASEAN member states, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2020/659337/EPRS_BRI(2020)659337_EN.pdf, [dostęp: 11.01.2022 r.], s. 3–4; International Agreements in Progress: EU-Singapore trade and investment deals pass major milestone, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2019/637940/EPRS_BRI(2019)637940_EN.pdf, [dostęp: 18.01.2022 r.], s. 5; EU-Singapore: Council adopts decision to sign trade and investment agreements, https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2018/10/15/eu-singapore-council-adopts-decisions-to-sign-trade-and-investment-agreements/, [dostęp: 10.01.2022 r.].
  10. ↑ The European Union-Singapore Free Trade Agreement (EUSFTA), https://www.mti.gov.sg/trade-international-economic-relations/agreements/free-trade-agreements-fta/eusfta/, [dostęp: 30.01.2026 r.]; Key elements of the EU-Singapore trade and investment agreements, https://trade.ec.europa.eu/doclib/press/index.cfm?id=1827, [dostęp: 30.01.2026 r.].
  11. ↑ Key elements of the EU-Singapore trade and investment agreements, https://trade.ec.europa.eu/doclib/press/index.cfm?id=1827, [dostęp: 30.01.2026 r.]; European Union-Singapore. Trade and Investment Agreement, https://www.mti.gov.sg/Improving-Trade/Free-Trade-Agreements/-/media/MTI/Microsites/EUSFTA/SG-EU-Trade-and-Investment-7.pdf, [dostęp: 31.01.2026 r.], s. 9.
  12. ↑ Umowa gospodarczo-handlowa UE-Singapur, https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/umowa-gospodarczo-handlowa-ue-singapur, [dostęp: 31.01.2026 r.].
  13. ↑ Key elements of the EU-Singapore trade and investment agreements, https://trade.ec.europa.eu/doclib/press/index.cfm?id=1827, [dostęp: 30.01.2026 r.].
  14. ↑ Key elements of the EU-Singapore trade and investment agreements, https://trade.ec.europa.eu/doclib/press/index.cfm?id=1827, [dostęp: 31.01.2026 r.]; International Agreements in Progress: EU-Singapore trade and investment deals pass major milestone, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2019/637940/EPRS_BRI(2019)637940_EN.pdf, [dostęp: 31.01.2026 r.], s. 7.
  15. ↑ Growing Stronger Together: Towards an EU-ASEAN digital partnership?, https://www.clingendael.org/sites/default/files/2024-08/Growing%20stronger%20together.pdf, [dostęp: 31.01.2026 r.], s. 2; Wspólny Komunikat do Parlamentu Europejskiego i Rady: Unijna strategia współpracy w regionie Indo-Pacyfiku, Bruksela dnia 16.09.2021, KOM (2021) 24 wersja ostateczna.
  16. ↑ Digital Partnerships, https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/partnerships, [dostęp: 31.01.2026 r.]; The EU’s digital partnership, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/ATAG/2025/772894/EPRS_ATA(2025)772894_EN.pdf, [dostęp: 31.01.2026 r.], s. 2; EU-Singapore Digital Trade Agreement, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/ATAG/2025/779182/EPRS_ATA(2025)779182_EN.pdf, [dostęp: 31.01.2026 r.], s. 1.
  17. ↑ Trade negotiations between the EU and ASEAN member states, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2023/754629/EPRS_BRI(2023)754629_EN.pdf, [dostęp: 31.01.2026 r.], s. 5; The EU-Singapore agreements explained, https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/countries-and-regions/singapore/eu-singapore-agreements/agreements-explained_en, [dostęp: 31.01.2026 r.].
  18. ↑ Umowa o handlu cyfrowym między Unią Europejską a Republiką Singapuru, Dz. Urz. L 126 z 20.01.2026.
  19. ↑ The EU-Singapore agreements explained, https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/countries-and-regions/singapore/eu-singapore-agreements/agreements-explained_en, [dostęp: 31.01.2026 r.]; EU-Singapore Free Trade Agreement, Investment Protection Agreement and Digital Trade Agreement, https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/countries-and-regions/singapore/eu-singapore-agreements_en, [dostęp: 06.04.2026 r.].
  20. ↑ EU-Singapore Digital Trade Agreement, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/ATAG/2025/779182/EPRS_ATA(2025)779182_EN.pdf, [dostęp: 31.01.2026 r.], s. 1.
  21. ↑ The EU-Singapore agreements explained, https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/countries-and-regions/singapore/eu-singapore-agreements/agreements-explained_en, [dostęp: 31.01.2026 r.]; EU-Singapore Digital Trade Agreement, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/ATAG/2025/779182/EPRS_ATA(2025)779182_EN.pdf, [dostęp: 31.01.2026 r.], s. 2.
Skip to content