Infrastruktura krytyczna w czasach kryzysu

Podczas Konferencji Branżowej „Silna Gmina! Silna Polska!”, zorganizowanej w dniach 14–16 września 2026 roku w Gdańsku, Robert Kępiński – Pełnomocnik ds. Ochrony Infrastruktury Krytycznej w ORLEN, przybliżył podejście spółki do ochrony strategicznej infrastruktury oraz budowania odporności na sytuacje kryzysowe.

1. ORLEN jest partnerem strategicznym konferencji „Silna Gmina! Silna Polska”. Co sprawia, że spółka angażuje się w inicjatywy poświęcone bezpieczeństwu państwa i samorządów?

Dla naszej spółki bezpieczeństwo to przede wszystkim zapewnienie ciągłości działania oraz stabilność dostaw naszych produktów. W obecnych, skomplikowanych geopolitycznie czasach ważne jest wspieranie inicjatyw, które budują odporność samych fundamentów – czyli od gmin, powiatów, województw.  Chcemy, aby nasz przekaz dotyczący dbałości o bezpieczeństwo instalacji i procedur docierał do każdego obywatela i dawał poczucie stabilności. W dobie natłoku informacji i narastającej dezinformacji ludzie muszą otrzymywać rzetelne informacje ze sprawdzonych źródeł. Dbamy nie tylko o ciągłość dostaw paliw czy gazu ziemnego, ale pośrednio – właśnie poprzez te surowce- zapewniamy dostęp do ciepła, funkcjonowania służby zdrowia czy transportu publicznego, itp.

2. ORLEN zarządza infrastrukturą o strategicznym znaczeniu dla funkcjonowania kraju. Jak spółka przygotowuje swoje obiekty i pracowników na potencjalne sytuacje kryzysowe oraz zakłócenia w dostawach?

Zgodnie z regułami zarządzania kryzysowego i planami ciągłości działania – analizujemy, planujemy, testujemy, ćwiczymy i usprawniamy nasze rozwiązania technologiczne i proceduralne. Cykl ten prowadzimy stale, często zmieniając zasady, aby nie popaść w rutynę. W ostatnich latach dużym wyzwaniem było dla nas prowadzenie produkcji o strategicznym znaczeniu dla kraju na terenie wielu obiektów technologicznych w warunkach rzeczywistego kryzysu związanego z pandemią COVID-19. Przećwiczone wówczas plany awaryjne – praca z połową dostępnego personelu oraz koszarowanie pracowników pozwoliły nam uzyskać duże doświadczenie w tego typu sytuacjach. W ćwiczeniach z zarządzania kryzysowego wspiera nas również Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, pod którego kierownictwem ćwiczyliśmy w 2023 roku poważne cyberataki oraz uderzenia na nasze kluczowe instalacje, a w 2026 przećwiczyliśmy 3-dniowy blackout, podczas którego zostaliśmy pozbawieni nie tylko podstawowego zasilania, ale również łączności.

3. W sytuacji poważnego kryzysu kluczowe staje się utrzymanie dostaw paliw i energii. Jak ORLEN przygotowuje się do zapewnienia ciągłości działania swoich usług w takich warunkach?

Jak już wspomniałem przy poprzednim pytaniu, podstawą są dla nas wcześniej przygotowane plany awaryjne, czy jak kto woli – plany ciągłości działania. Ogólnie chodzi o to, aby z wyprzedzeniem oszacować i przewidzieć scenariusze działań, na wszelkie negatywne sytuacje, które mogą nas spotkać. Jestem zwolennikiem przyjęcia określonego modelu prac nad ciągłością działania w takiej Spółce jak nasza. Daje to możliwość stałej kontroli prawidłowości prowadzonych działań, stałego monitorowania wskaźników, analizowania incydentów bezpieczeństwa, jak również powierzenia sprawdzenia tego modelu niezależnemu audytorowi. W naszym przypadku model taki model opiera się na normie ISO-22301. W Państwa pytaniu pojawiły się media takie jak paliwa i energia. Jeśli chodzi  o paliwa, to oczywiście kluczowe dla utrzymania dostaw jest zapewnienie różnych źródeł dostaw, czyli dywersyfikacja – choć to temat na osobny, obszerny wywiad.

 4. Gdyby miał Pan wskazać najważniejszą rzecz, którą samorządy powinny zrobić już dziś, aby lepiej przygotować się na kryzys związany z dostępem do energii lub paliw – co by to było?

Jako ORLEN robimy wszystko, aby do takich zakłóceń w ogóle nie doszło. Istotą odpowiedzialnego zarządzania jest jednak gotowość na każdą ewentualność. W tym kontekście najważniejszą rolą samorządów jest edukacja i budowanie odporności społecznej. Chodzi o promowanie prostych nawyków, które pozwalają spokojnie przetrwać 2–3 dni utrudnień, takich jak posiadanie w domu podstawowych zapasów jedzenia i leków, gotówki, świec lub latarki z bateriami oraz utrzymywanie połowy baku paliwa w samochodzie. W przypadku blackoutu prywatne samochody nie będą miały pierwszeństwa w dostępie do paliwa na stacjach wyposażonych w agregaty prądotwórcze, ponieważ w pierwszej kolejności obsługiwane będą pojazdy służby zdrowia, policji i wojska. Dobre przygotowanie mieszkańców i brak paniki to klucz do sprawnej współpracy służb, spółek energetycznych i władz lokalnych w każdej sytuacji awaryjnej.